Người già thì nên chăm lên chùa,
Không ít người bạn, người em mình gặp khổ sở vì xung đột quan điểm trong chăm sóc con cái với ông bà. Bản tính con người càng già sẽ càng bảo thủ và khó hài lòng, họ phóng chiếu nỗi sợ, tập khí của mình lên thành thứ gọi là tình yêu, khi đó họ coi người khác không có cái đó là vô tâm và càng củng cố thêm lập trường của họ.
Trong khái niệm của mình bất kể chó, mèo, trẻ con hay người lớn đều trên nguyên tắc, kỷ luật, tôn trọng và trải nghiệm. Nhà mình có 3 con chó, mình chỉ dạy 1 con 2 con còn lại tự động quan sát và học, đến bữa như trong quân đội xếp hàng ngay ngắn và khi chưa có lệnh thì tuyệt đối không được ăn, vì mình hiểu bản năng của chó là phải rèn lúc ăn.
Trẻ con cũng vậy, trẻ con cũng có bản tính tự nhiên, nếu không trên nguyên tắc: kỷ luật, tôn trọng và trải nghiệm thì sẽ như mẹ mình và các bà khác nói liên tục không nghỉ từ sáng tới tối, quay như chong chóng.
Khi mình ở với lũ trẻ thì đứa này tự quản lý đứa kia, tất cả đều theo nguyên tắc và giờ giấc, không khoan nhượng và gần như mình không phải quản lý bọn chúng cái gì.
Có 1 thứ nữa trong kinh các thầy cũng giảng rất nhiều đó là nỗi sợ, nó là bản chất tự nhiên của con người: sợ bị lãng quên, sợ không được tôn trọng, và đáng sợ nhất là sợ mình trở nên vô dụng.
Cái bản ngã của con người nó kỳ lạ lắm, khi còn trẻ ta dùng sự nghiệp, tiền bạc để đắp lên nó, nhưng khi về già, những thứ đó rơi rụng dần, người ta bắt đầu bám víu vào "quyền làm cha làm mẹ" và "sự hy sinh" để khẳng định sự tồn tại. Khi mình thiết lập một hệ thống kỷ luật hoàn hảo, nơi mà đứa trẻ tự lập, con chó tự biết xếp hàng, vô tình triệt tiêu luôn cái "mảnh đất" để người già canh tác sự hy sinh của họ. Với mình, đó là sự khoa học; nhưng với họ, đó là sự phủ nhận giá trị.
Họ sợ rằng nếu đứa trẻ không khóc lóc đòi ăn, nếu nó không bám lấy gấu áo bà, thì sợi dây liên kết giữa họ và thế hệ sau sẽ đứt lìa. Thế là họ lại nhân danh tình yêu để phá vỡ kỷ luật. Họ cho cháu ăn vặt trước bữa chính, họ dung túng cho những đòi hỏi vô lý, họ làm thay những việc mà đứa trẻ hoàn toàn có thể tự làm. Họ không hiểu rằng, đó không phải là thương, đó là đang thỏa mãn nỗi sợ bị bỏ rơi của chính mình.
Cái "tập khí" chiều chuộng đó, thực chất là một dạng tham ái. Họ tham cái cảm giác được đứa trẻ cần đến, tham cái cảm giác mình vẫn là người có quyền năng ban phát sự dễ chịu.
Chính vì vậy, người già cần tu là để nhìn thấu cái bản ngã đang run rẩy đó. Tu để hiểu rằng "buông tay" mới là đỉnh cao của sự bảo bọc. Khi lên chùa, nghe kinh, thực hành tĩnh lặng, họ sẽ học được cách quan sát nỗi sợ thay vì để nó dẫn dắt. Họ sẽ hiểu rằng tôn trọng nguyên tắc của con cái không phải là mất quyền lực, mà là đang xây dựng một môi trường lành mạnh cho cháu mình trưởng thành.
Nếu không tu, họ sẽ mãi là những "con thiêu thân" tự đốt cháy thời gian và sức khỏe của mình trong sự bận rộn giả tạo – thứ bận rộn khiến ta "quay như chong chóng" nhưng chẳng đi đến đâu. Kỷ luật mà không có sự đồng thuận từ cái tâm tĩnh lặng của người già thì gia đình mãi là một chiến trường, nơi tình yêu bị mang ra làm con tin cho những nỗi sợ bản ngã không hồi kết.
Nhiều lúc mình ước mong những người lớn tuổi trong gia đình mình là những người tu như mình đã từng gặp, những cụ già hiền hòa với khuôn mặt sáng ngời. Khi già rồi thì thứ cần tập trung là tụng kinh, niệm Phật, không phải quản lý và kiểm soát tình hình.
Như mình đã từng nói, mình bị tụt năng lượng khi ở gần người sân, hận và 1 trong những cơn sân dễ thấy nhất là mang danh tình yêu. Nhưng nên nhớ trên nguyên tắc không có 2 trạng thái cảm xúc cùng lúc, nghĩa là khi có tình yêu thì không có cơn giận, mà khi đang có cơn giận thì không phải tình yêu, nhưng mọi người thường tô vẽ lên cơn giận của mình và hợp lý hóa nó với danh nghĩa là yêu thương và sự quan tâm.
Khi người lớn mắng mỏ hoặc kiểm soát quá mức, họ thường dùng tấm khiên "vì muốn tốt cho con/cháu" để từ chối việc nhìn lại sự nóng nảy của chính mình. Trong tâm lý học, đây là sự kiểm soát áp đặt; trong Phật giáo, đó là sự thiếu vắng của "Tỉnh thức". Khi không có sự quan sát tâm, người ta nhầm tưởng cảm giác muốn sở hữu, muốn điều khiển người khác chính là lòng từ bi.
Khi không tu bạn sẽ không hiểu được thế nào là khổ, vô thường và vô ngã. Luôn nghĩ rằng mọi sự trên thế gian mình đều kiểm soát được, nhưng Nokia, Yahoo nổi tiếng 1 thời còn dần rơi vào tàn lụi, rất nhiều vị quyền lực khét tiếng, giàu có bậc nhất nhưng rồi cũng phải đi vào quên lãng.
Mình không thể đặt trẻ em vào cái hộp vàng và bảo quản nó 24/24 bên mình, nên mình sẽ cho nó kỹ năng sinh tồn, kỹ năng xử lý tình huống, kỹ năng quản lý cảm xúc, cho nó hiểu thế nào là sự từ bi và giới, định, tuệ là tầm khiên giúp trẻ em tự bảo vệ chính mình trước nhân quả, không ai có thể bảo vệ nó ngoài hành động của nó cả.
